Kaart van West-Europa met rode zones die extreme temperaturen in mei 2026 aangeven, met thermometers die boven de 40 graden stijgen in Portugal, Spanje en Frankrijk.
Kaart van West-Europa met rode zones die extreme temperaturen in mei 2026 aangeven, met thermometers die boven de 40 graden stijgen in Portugal, Spanje en Frankrijk.

Deze ongekende warmte in mei geeft een collega die klimaatvolgt wat meer context om samen te bekijken.

Hittegolf brak alle meirecords Verhaallijn en kernfeiten

Eind mei 2026 trof een uitzonderlijke hittegolf West-Europa, met nationale temperatuurrecords in acht landen, waaronder Frankrijk, Portugal en het Verenigd Koninkrijk. In Angoulême-La Couronne werd met 37,8 graden een nieuw Frans meirecord gevestigd, terwijl in Mora (Portugal) voor het eerst dit jaar de 40 graden werden gehaald. Het Verenigd Koninkrijk brak zijn 104 jaar oude meirecord met 35,1 graden in Kew Gardens. Ook Nederland deed mee: in Ell werd op 29 mei 33,7 graden gemeten, de warmste 29 mei ooit.

De hittegolf werd veroorzaakt door een sterke hittekoepel die warme lucht uit Noord-Afrika vasthield over West-Europa. Klimaatwetenschappers benadrukken dat dergelijke extremen door klimaatverandering steeds waarschijnlijker en heviger worden. Volgens Peter Thorne van het ICARUS Climate Research Centre zijn de recente records, vooral in het VK en Frankrijk, ronduit verbijsterend.

De menselijke tol was hoog: Spanje meldde 101 hittedoden in mei, het hoogste aantal sinds de start van het monitoringssysteem in 2015. In Frankrijk vielen minstens zeven doden. Het Lancet Countdown-rapport 2026 wijst uit dat Europa in 2024 ruim 62.000 hittedoden telde, met stijgende sterftecijfers in 99,6% van de onderzochte regio's. Economisch gezien kan herhaling van de warmste jaren sinds 2014 tot honderden miljarden aan productieverlies leiden in grote economieën als Frankrijk en Duitsland.

Ondanks deze extreme meimaand was het meteorologische zomerseizoen pas op 1 juni begonnen. Voorspellingen voor juni, juli en augustus wijzen op bovengemiddelde temperaturen en verhoogd risico op hittegolven. In Nederland ontwikkelden TNO, KNMI en RIVM een nieuwe maatstaf: 'hittekracht', een index van 1 tot 10 om de gezondheidsbelasting van hitte te benoemen. Hoewel het nog geen officieel waarsysteem is, laat het zien hoe serieus de structurele dreiging van hitte wordt genomen.

Feiten

  • Eind mei 2026 sneuvelden nationale meirecords in acht West-Europese landen, waaronder Frankrijk (37,8°C) en het Verenigd Koninkrijk (35,1°C).
  • In Spanje vielen in mei 2026 101 hittedoden — 3,6 keer het decenniumgemiddelde — volgens het Spaanse monitoringssysteem.
  • Een hittekoepel boven Noord-Afrika bracht warme lucht naar West-Europa, met temperaturen 10 tot 15 graden boven het meigemiddelde.
  • Klimaatwetenschapper Peter Thorne benadrukt dat hittegolven door klimaatverandering waarschijnlijker en heviger zijn geworden.
  • Allianz Trade schat dat herhaling van warme jaren tot 240 miljard dollar productieverlies in Frankrijk kan leiden tussen 2026 en 2030.
  • In Nederland werd een nieuwe maatstaf 'hittekracht' ontwikkeld om de gezondheidsbelasting van hitte op een schaal van 1 tot 10 te meten.

Visuele nieuwsuitleg van Canto. AI-tools kunnen helpen bij de productie. Redactioneel beleid