In Nederland leeft een man gemiddeld tot ongeveer 80 jaar, een vrouw tot 83 jaar. Dit verschil van ruim drie jaar is wereldwijd terug te zien en wordt veroorzaakt door een combinatie van biologische factoren, leefstijl en zorggebruik. Volgens cijfers uit de periode 2020–2023 ligt de levensverwachting bij geboorte op 79,9 jaar voor mannen en 83,1 jaar voor vrouwen. Het verschil is structureel en vergelijkbaar met andere West-Europese landen.

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) meldt dat 33 van de 40 belangrijkste doodsoorzaken een grotere impact hebben op sterfte onder mannen. Vooral hart- en vaatziekten, verkeersongevallen, geweld en zelfdoding spelen een grote rol. Deze aandoeningen en gebeurtenissen zijn vaak deels voorkombaar, maar mannen zoeken vaker te laat hulp en volgen behandelingen minder nauwgezet.

Biologisch zijn mannen kwetsbaarder: met slechts één X-chromosoom kunnen ze schadelijke mutaties minder goed compenseren dan vrouwen. Daarnaast is verlies van het Y-chromosoom in bloedcellen op latere leeftijd gekoppeld aan een hoger risico op ziektes. Het vrouwelijke immuunsysteem veroudert langzamer, onder andere door de beschermende werking van oestrogenen tot de menopauze.

Toch is er een positieve trend: de levensverwachting van mannen stijgt sneller dan die van vrouwen, vooral door verminderd roken en betere toegankelijkheid van zorg. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) verwacht dat het verschil in de komende decennia langzaam kleiner wordt, al blijft een vrouwelijke voorsprong waarschijnlijk bestaan.