Sankcja kredytu darmowego (SKD) staje się jednym z największych wyzwań polskiego sektora bankowego. Chodzi o sytuacje, w których sądy orzekają, że banki nieprawidłowo udzieliły kredytu i nakładają karę w postaci obniżenia jego kosztu – klient płaci tylko kapitał, bez odsetek. Problem wywołał alarm wśród banków, ale także w Ministerstwie Sprawiedliwości, które obawia się przytłoczenia sądów kolejną falą spraw. Do tej pory w bankach zgromadziło się ok. 100 tys. reklamacji, a w sądach toczy się już około 25 tys. postępowań.

Sygnał dla banków padł po wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 23 kwietnia 2026 r. (C-744/24), który stwierdził, że banki nie mogą pobierać odsetek od prowizji okołokredytowych czy ubezpieczeń. Choć mogą zachować ekwiwalent ekonomiczny, podnosząc oprocentowanie głównej kwoty, to wiele reklamacji opiera się właśnie na tym mechanizmie. Rzecznik Finansowy Michał Ziemiak apeluje o proaktywne działania: banki powinny już na etapie reklamacji proponować korzystne rozwiązania, by nie dopuścić do powtórzenia się scenariusza z kredytami frankowymi.

Wtedy setki tysięcy spraw zalały sądy, a banki poniósł ponad 100 mld zł strat. Dziś około 80–90% spraw SKD wygrywają banki, ale liczba korzystnych dla klientów wyroków rośnie. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad specustawą mającą ograniczyć napływ spraw do sądów. Tymczasem rząd odebrał UOKiK-owi projekt ustawy wdrażającej dyrektywę CCD2, który miał uregulować kwestie SKD. Rzecznik Finansowy zgłasza propozycje współpracy banków z instytucjami wspierającymi zadłużonych – system miałby oferować pomoc prawną, techniczną i psychologiczną.