Ilustracja wnętrza jaskini Wonderwerk z ogniskiem, wokół którego grupa Homo erectus przetwarza jedzenie i kości, tło z warstwami geologicznymi i przepalonymi szczątkami.
Ilustracja wnętrza jaskini Wonderwerk z ogniskiem, wokół którego grupa Homo erectus przetwarza jedzenie i kości, tło z warstwami geologicznymi i przepalonymi szczątkami.

To przesunięcie w czasie daje trochę wspólnego kontekstu znajomemu, który śledzi ewolucję człowieka.

Ogień używany już 1,79 mln lat temu? Przebieg historii i kluczowe fakty

Nowe badania z jaskini Wonderwerk w Południowej Afryce wskazują, że homininie mogli celowo używać ognia już między 1,07 a 1,79 milionem lat temu — znacznie wcześniej niż dotąd przyjmowano. Dotychczas najstarsze potwierdzone ślady pochodziły z okresu około miliona lat temu. Dzięki nowej metodzie analizy, opartej na luminescencji kości, naukowcy potwierdzili, że przepalone szczątki w warstwie 11 rzeczywiście wynikły z celowego rozpalania ognia, a nie naturalnych pożarów. Odkrycie sugeruje, że Homo erectus potrafił przenosić ogień z zewnątrz i utrzymywać go w głębi jaskini, co miało kluczowe znaczenie dla przetrwania i rozwoju gatunku.

Badacze z Muzeum Nauk Przyrodniczych w Madrycie wykorzystali nową, nieinwazyjną technikę, która pozwala odróżnić kości przepalone od tych, które tylko potemniały wskutek procesów geologicznych. Analizy obejmowały 187 kości ssaków z dwóch warstw wiekowych. Wyniki wykazały stuprocentową zgodność między tradycyjną spektroskopią FTIR a nową metodą luminescencyjną. Skupienia przepalonych kości w różnych miejscach wskazują na wielokrotne, przestrzennie powtarzalne epizody używania ognia.

Ogień odegrał przełomową rolę w ewolucji człowieka — umożliwiał obronę przed drapieżnikami, ogrzewanie i przede wszystkim gotowanie, co zwiększyło dostępność kalorii i mogło przyczynić się do wzrostu objętości mózgu. Odkrycie z Wonderwerk sugeruje, że te zmiany mogły zacząć się o wiele wcześniej, niż dotąd sądzono. Pomimo tego, nie ma jeszcze dowodów na kontrolowane rozpalanie ognia — najprawdopodobniej przodkowie przenosili płomień z naturalnych pożarów.

Fakty

  • W jaskini Wonderwerk w Południowej Afryce znaleziono ślady ognia datowane na 1,07–1,79 miliona lat temu.
  • Nowa metoda luminescencji kości pozwoliła potwierdzić, że kości były celowo przepalane, a nie potemniały naturalnie.
  • Przepalone kości skupiały się w różnych miejscach, co wskazuje na wielokrotne użyczenie ognia.
  • Ogień był przenoszony i utrzymywany przez Homo erectus w głębi jaskini, dalej niż mogły dotrzeć naturalne pożary.
  • Odkrycie sugeruje, że ogień mógł przyczynić się do rozwoju mózgu i zmian w diecie już ponad 1,7 miliona lat temu.

Wizualne wyjaśnienie wiadomości od Canto. Narzędzia AI mogą pomagać w produkcji. Polityka redakcyjna