Naukowcy z Instytutu Maxa Plancka ds. Zachowań Zwierząt odkryli nowy mechanizm, który może wyjaśniać, jak ptaki nawigują bez widoczności słońca. Dotychczasowe teorie sugerowały udział magnetytu w dziobach lub efektów kwantowych w oczach, ale nie zostały potwierdzone. Badania na gołębiach pocztowych wykazały, że w ich wątrobie występują superparamagnetyczne makrofagi – komórki odpornościowe wzbogacone żelazem, które ustawiają się zgodnie z polem magnetycznym Ziemi.

Eksperymenty pokazały, że gdy te komórki są usunięte, gołębie tracą zdolność orientacji w warunkach braku światła słonecznego, np. w nocy lub przy silnym zachmurzeniu. Gdy słońce jest widoczne, orientacja wraca – co wskazuje, że ptaki korzystają z wielu metod nawigacyjnych, a magnetyczne makrofagi są rezerwowym systemem.

Komórki te są połączone z zakończeniami nerwowymi, co sugeruje, że sygnały mogą być przekazywane do mózgu. Naukowcy chcą teraz zbadać, jak dokładnie te informacje są przetwarzane. Nie wiadomo też jeszcze, czy podobny mechanizm występuje u innych zwierząt, takich jak rekiny czy ryby głębinowe.