การประชุม ASEAN Future Forum (AFF 2026) ที่กรุงฮานอยได้เน้นย้ำถึงความจำเป็นในการปรับบทบาทของอาเซียนในโลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว โดยผู้นำประเทศสมาชิกเห็นพ้องว่า รูปแบบการเติบโตแบบเดิมที่อิงแรงงานราคาถูกและห่วงโซ่อุปทานโลกกำลังเผชิญข้อจำกัดจากภูมิรัฐศาสตร์ การแยกตัวทางเศรษฐกิจ และการเปลี่ยนแปลงเทคโนโลยีอย่างก้าวกระโดด

นายกรัฐมนตรีเลมินห์ฮุงของเวียดนามเสนอว่า อาเซียนควรขยับจากฐานการผลิตสู่การเป็นศูนย์กลางนวัตกรรม โดยต้องลงทุนในวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี เศรษฐกิจดิจิทัล และทรัพยากรมนุษย์คุณภาพสูง เพื่อร่วมกำหนดมาตรฐานสากลและสร้างห่วงโซ่คุณค่าใหม่ ไม่ใช่เพียงผ่านของเท่านั้น

ผู้นำจากไทย ฟิลิปปินส์ และลาวสนับสนุนทิศทางนี้ โดยเน้นย้ำถึงความจำเป็นในการเสริมสร้างความยืดหยุ่นผ่านโครงสร้างพื้นฐานเชื่อมโยง ระบบโลจิสติกส์ และความร่วมมือด้านพลังงาน พร้อมเตือนว่าความท้าทายใหญ่ที่สุดคือการแปลกรอบความร่วมมือให้กลายเป็นการดำเนินการจริง