Antarktika buzullarının yaklaşık 3 kilometre altında, Güney Kutbu'ndan dışarıya doğru yelpaze gibi yayılan devasa bir havza ağı keşfedildi. Cenova Üniversitesi'nden jeofizikçi Egidio Armadillo liderliğindeki uluslararası ekip, bu yapıya Doğu Antarktika Yelpaze Şekilli Havza Bölgesi (EAFBP) adını verdi. Keşif, Nature Geoscience dergisinde yayımlanan bir çalışmada ortaya kondu.

Bilim insanları, sismik okumalar, radar taramaları ve buz altı topoğrafya haritalarını onlarca yıl boyunca topladı. Bu veriler, 27 milyon kilometreküp buz tabakasının aniden kaldırılması durumunda kara kütlesinin nasıl esneyeceğini simüle eden bilgisayar modelleriyle birleştirildi. Modelleme sonucu, merkezden 2.000 kilometre boyunca yayılan radyal bir havza sistemi ortaya çıktı.

Bu yapı, Wilkes ve Aurora havzaları ile Vostok Gölü gibi bilinen oluşumların aslında birbirine bağlı parçaları olduğunu gösteriyor. Uzmanlar, oluşumun 'rotasyonel ekstansiyon' yani dönerek genişleme süreciyle şekillendiğini düşünüyor. Keşfedilen havza ağı, Doğu Antarktika buz tabakasının neredeyse yarısının altında yer alıyor.

Buzulların hareketi, alttaki jeolojik yapıya bağlı olarak şekilleniyor. Bu keşif, iklim değişikliğiyle mücadelede buzulların erime yönünü tahmin etmek için hayati bir veri kaynağı olabilir. Özellikle gelecekteki deniz seviyesi artış projeksiyonlarında daha doğru modeller oluşturulmasına yardımcı olabilir.