Finlandiya, nükleer enerji üretimi sonrası ortaya çıkan kullanılmış yakıtların kalıcı olarak bertaraf edilmesi için Onkalo adlı derin jeolojik depo projesini hayata geçiriyor. Tesis, ülkenin güneybatısındaki Olkiluoto Nükleer Santrali yakınında, 430 metre derinlikteki 2 milyar yıllık kaya formasyonu içine inşa ediliyor. Posiva tarafından geliştirilen proje, yaklaşık 1 milyar euroya mal olacak ve Finlandiya'nın beş nükleer reaktöründen çıkan yaklaşık 6.500 ton yüksek radyoaktif atığı güvenli bir şekilde depolayabilecek kapasiteye sahip.

Onkalo, çok katmanlı bir güvenlik sistemine sahip. Atıklar, korozyona dayanıklı bakır kapsüllere yerleştirilecek, bu kapsüller bentonit kil ile çevrili kuyulara indirilecek ve son olarak tüneller betonla kapatılacak. Sistem, İsveç'te geliştirilen KBS-3 teknolojisine dayanıyor ve radyoaktif maddelerin en az 100 bin yıl boyunca çevreden izole edilmesi hedefleniyor.

Finlandiya'nın nükleer güvenlik otoritesi STUK, projenin nihai değerlendirmesini 2026 haziran sonuna kadar tamamlamayı planlıyor. Olumlu sonuçlanırsa, tesis 2026 sonu veya 2027 başı itibarıyla kullanılmaya başlanacak. Bu durumda Finlandiya, dünyada nükleer atıkların kalıcı depolanması konusunda ilk çalışan ülke olacak.

Proje, nükleer enerji kullanan diğer ülkeler tarafından yakından takip ediliyor çünkü şu an çoğu ülkede atıklar sadece geçici depolarda tutuluyor. Ancak bazı eleştirmenler, uzun vadeli jeolojik değişimler ve kapsüllerin dayanıklılığı konusunda belirsizliklerin sürdüğünü belirtiyor.