
Sivrisineklerin DEET'e alışması, bu konuyu izleyen bir arkadaş için birlikte bakılacak bağlam sunuyor.

Sivrisinekler artık DEET'ı seviyor Hikaye akışı ve temel gerçekler
Yeni bir bilimsel çalışma, yaygın olarak kullanılan DEET içeren sinek kovucu ürünlerin uzun vadede beklenmedik bir etki yaratabileceğini ortaya koydu. Araştırmacılar, Aedes aegypti türü sivrisinekler üzerinde yaptığı deneyde, bu böceklerin DEET kokusunu zamanla bir ödül işareti olarak algılamaya başladığını gözlemledi. Deneyde, sinekler DEET kokusuna maruz bırakılarak beslendi ve dört oturum sonunda kimyasalın kokusunu kanla ilişkilendirmeyi öğrendi. Bu şartlandırma sonucunda, sineklerin %60'ından fazlası, DEET sürülmüş bir eli, sürülmeyen bir ele tercih etti.
Aedes aegypti türü, Zika, dengue ve sarı humma gibi ölümcül hastalıkları yayabilen bir vektör. Daha çok tropik bölgelerle ilişkilendirilen bu sinek, iklim değişikliği nedeniyle son yıllarda Akdeniz havzası ve Türkiye'nin güney kıyılarında daha sık görülmeye başladı. Bu da sinek kovucu ürünlerin etkinliğinin artan bir halk sağlığı meselesi haline gelmesini beraberinde getirdi.
Uzmanlar, DEET'in hâlâ en etkili koruyucu kimyasallardan biri olduğunu vurguluyor. Ancak riskin, spreyin ciltte seyrelmesiyle başladığına dikkat çekiliyor. Kokunun yoğunluğu düştüğünde, sivrisinek hem kişiyi tespit edebiliyor hem de zayıflayan kokuyu daha önceki beslenme deneyimleriyle ilişkilendiriyor. Bu nedenle, özellikle sıcak havalarda, terleme sonrası veya uzun açık hava etkinliklerinde spreyin düzenli olarak yenilenmesi büyük önem taşıyor.
Gerçekler
- Journal of Experimental Biology'de yayımlanan bir çalışma, DEET kokusunun sivrisineklerde ödül sinyali olarak algılanabileceğini gösterdi.
- Aedes aegypti türü sivrisinekler üzerinde yapılan deneyde, sineklerin %60'ından fazlası DEET sürülmüş eli, sürülmeyene tercih etti.
- Aedes aegypti, Zika, dengue ve sarı humma gibi hastalıkları taşıyabilir ve iklim değişikliğiyle Türkiye'nin güney kıyılarında daha sık görülüyor.
- Uzmanlar, DEET'in hâlâ etkili olduğunu ancak ciltte seyrelince sivrisinekleri çekebileceğini belirtiyor.
- Korunma için sinek kovucu spreylerin düzenli aralıklarla yenilenmesi öneriliyor.
Canto görsel haber açıklaması. Üretimde AI araçları yardımcı olabilir. Editoryal politika





