Bản đồ minh họa các tuyến vận chuyển thay thế của Iran: đường bộ qua Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ, đường sắt xuyên Trung Á, và cảng ven biển Caspi
Bản đồ minh họa các tuyến vận chuyển thay thế của Iran: đường bộ qua Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ, đường sắt xuyên Trung Á, và cảng ven biển Caspi

Việc Iran duy trì xuất khẩu dầu qua tuyến đường sắt xuyên Trung Á và các cửa khẩu bộ giúp đồng nghiệp theo dõi địa chính trị có thêm bối cảnh để cùng nhìn lại căng thẳng khu vực.

Iran vượt phong tỏa Mỹ bằng đường bộ và biển Caspi Mạch câu chuyện và sự kiện chính

Mỹ đang siết chặt phong tỏa hàng hải tại eo biển Hormuz và vịnh Oman, khiến hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của Iran gặp khó khăn nghiêm trọng. Trước áp lực kinh tế gia tăng, Iran đã chuyển hướng sang các tuyến vận chuyển thay thế như đường bộ qua Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ, đường sắt xuyên Trung Á nối với Trung Quốc, và khai thác cảng ven biển Caspi để duy trì lưu thông hàng hóa. Dù các tuyến này không thể thay thế hoàn toàn cảng biển phía Nam, chúng giúp Iran giảm bớt tác động từ các biện pháp trừng phạt và kéo dài khả năng chống chịu trước sức ép từ Washington.

Pakistan đã mở 6 tuyến đường bộ để vận chuyển hàng thiết yếu như gạo, sữa bột và thịt vào Iran kể từ giữa tháng 4. Đồng thời, Iran đang đàm phán với Thổ Nhĩ Kỳ để tăng số chuyến xe tải qua cửa khẩu Kapikoy-Razi từ 200 lên 500 mỗi ngày. Ở hướng Đông Bắc, biển Caspi trở thành hành lang thương mại chiến lược, đặc biệt trong trao đổi với Nga, với 4 cảng hoạt động gần như xuyên ngày đêm.

Tuyến đường sắt nối Tehran với Tây An (Trung Quốc) đã tăng tần suất từ một chuyến mỗi tuần lên 3–4 chuyến mỗi tuần, theo Bloomberg. Công suất vận tải trên hành lang Kazakhstan - Turkmenistan - Iran gần như đã kín chỗ trong tháng 5/2026. Dù xuất khẩu dầu sang Trung Quốc giảm mạnh do phong tỏa biển, Iran xem vận chuyển đường sắt là phương án khả thi để duy trì nguồn thu năng lượng. Giới chuyên gia nhận định các tuyến thay thế giúp Iran tồn tại nhưng không thể bù đắp hoàn toàn vai trò của cảng biển chiến lược.

Sự kiện

  • Mỹ siết phong tỏa tại eo biển Hormuz và vịnh Oman từ ngày 13/4/2026, làm đình trệ hàng hải Iran.
  • Iran tăng tần suất tàu hàng từ Tehran đến Tây An (Trung Quốc) lên 3–4 chuyến mỗi tuần, gần kín công suất tháng 5/2026.
  • Pakistan mở 6 tuyến đường bộ để vận chuyển hàng thiết yếu vào Iran sau phong tỏa.
  • Iran đàm phán với Thổ Nhĩ Kỳ để tăng số xe tải qua biên giới từ 200 lên 500 chuyến/ngày.
  • 4 cảng của Iran trên biển Caspi đang hoạt động gần như xuyên ngày đêm để giảm áp lực phong tỏa.
  • Giám đốc Chương trình Trung Đông tại Defense Priorities nhận định các tuyến thay thế không thể thay thế hoàn toàn cảng biển phía Nam của Iran.

Bài giải thích tin tức trực quan của Canto. Công cụ AI có thể hỗ trợ sản xuất. Chính sách biên tập