Minh họa cây Xá xị với thân gỗ chắc chắn, lá xanh đậm và biểu tượng tinh dầu, trên nền bản đồ Việt Nam có các điểm định vị GPS đánh dấu vị trí phát hiện mẫu vật.
Minh họa cây Xá xị với thân gỗ chắc chắn, lá xanh đậm và biểu tượng tinh dầu, trên nền bản đồ Việt Nam có các điểm định vị GPS đánh dấu vị trí phát hiện mẫu vật.

Khám phá loài gỗ quý không bị mối mọt giúp đồng nghiệp trong lĩnh vực sinh học và bảo tồn có thêm bối cảnh để cùng nhìn lại.

Phát hiện 117 mẫu vật cây Xá xị 'cực phẩm' Mạch câu chuyện và sự kiện chính

Các nhà khoa học thuộc Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga đã hoàn thành cuộc khảo sát quy mô lớn kéo dài 4 năm để định vị và thu thập mẫu vật của loài cây gỗ quý hiếm Xá xị (Cinnamomum parthenoxylon) tại Việt Nam. Sử dụng thiết bị định vị toàn cầu Garmin GPSMAP 64s, nhóm nghiên cứu đã xác định chính xác tọa độ và thu thập 117 mẫu lá và vỏ cây từ các khu bảo tồn thiên nhiên, rừng phòng hộ và rừng sản xuất trên cả nước. Toàn bộ mẫu vật được bảo quản ngay lập tức trong nitơ lỏng ở -80°C để phục vụ phân tích gen và nghiên cứu đặc tính sinh học.

Cây Xá xị, còn gọi là Vù hương hay Rè hương, hiện được xếp vào nhóm CR (Rất nguy cấp) trong Danh lục Đỏ Việt Nam do số lượng tự nhiên suy giảm nghiêm trọng từ khai thác quá mức. Loài cây này chủ yếu phân bố ở các vùng núi cao trên 1.500m tại khoảng 10 quốc gia châu Á, trong đó Việt Nam là một trong những trung tâm đa dạng sinh học quan trọng. Cây có thể cao tới 25 mét, với thân gỗ đặc trưng ít thấm nước và cực kỳ kháng cự với mối mọt nhờ tinh dầu chứa 75% Safrol.

Tinh dầu Xá xị có mùi thơm ngọt, được ứng dụng trong liệu pháp hương thơm và y học cổ truyền. Hợp chất Safrol không chỉ mang lại mùi hương dễ chịu cho con người mà còn là chất xua đuổi côn trùng tự nhiên hiệu quả, giải thích vì sao mối, mọt tránh xa loại gỗ này. Việc lập bản đồ phân bố chính xác giúp các chuyên gia dự báo xu hướng dịch chuyển quần thể dưới tác động của biến đổi khí hậu và xác định các khu vực phù hợp để phục hồi, tái trồng, góp phần bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển bền vững tài nguyên rừng.

Sự kiện

  • Các nhà nghiên cứu Việt-Nga thu thập 117 mẫu vật cây Xá xị (Cinnamomum parthenoxylon) sau 4 năm khảo sát sử dụng GPS Garmin GPSMAP 64s.
  • Cây Xá xị được xếp loại CR (Rất nguy cấp) trong Danh lục Đỏ Việt Nam do suy giảm số lượng tự nhiên.
  • Tinh dầu Xá xị chứa 75% Safrol, tạo mùi thơm dễ chịu cho người và xua đuổi côn trùng tự nhiên.
  • Gỗ Xá xị có đặc tính ít thấm nước và kháng mối mọt nhờ hợp chất hóa học trong tinh dầu.
  • Mẫu vật được bảo quản ở -80°C trong nitơ lỏng để phục vụ phân tích gen và nghiên cứu biểu hiện hệ gen.
  • Mục tiêu nghiên cứu là lập bản đồ phân bố chính xác để bảo tồn và phục hồi loài cây quý dưới tác động của biến đổi khí hậu.

Bài giải thích tin tức trực quan của Canto. Công cụ AI có thể hỗ trợ sản xuất. Chính sách biên tập