De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) overweegt een terugkeerprogramma voor Nederlandse wetenschappers die in de Verenigde Staten werken, uit zorg over de toenemende beperking van wetenschappelijke vrijheid onder het beleid van president Trump. Volgens NWO-voorzitter Marcel Levi worden subsidies geblokkeerd en voelen veel onderzoekers zich ongemakkelijk in de VS, waar jarenlang een uitstroom van Europese talenten naar Amerika plaatsvond.

NWO wil samen met universiteiten en hogescholen en het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen kijken naar financieringsmogelijkheden om vooral toponderzoekers terug te halen. Ook andere Nederlandse instellingen reageren: het Nias in Amsterdam opende zijn Safe Haven Fellowship, oorspronkelijk bedoeld voor wetenschappers uit conflictgebieden, nu ook voor Amerikaanse onderzoekers. De Technische Universiteit Eindhoven overweegt eveneens actief werving.

Internationaal zien we soortgelijke initiatieven, zoals het 'Veilige Plek voor Wetenschap'-programma van Aix-Marseille Université in Frankrijk. De ontwikkeling wijst op een groter Europees concern over wetenschappelijke autonomie en de mogelijke verschuiving van onderzoekscentra terug naar Europa. Wat precies mogelijk is, hangt af van beschikbare middelen en politieke steun.