Wizja artystyczna supermasywnej czarnej dziury w centrum odległej galaktyki, otoczonej cieniem i materią, z efektem soczewkowania grawitacyjnego na tle mgławic
Wizja artystyczna supermasywnej czarnej dziury w centrum odległej galaktyki, otoczonej cieniem i materią, z efektem soczewkowania grawitacyjnego na tle mgławic

Taka masa czarnej dziury w odległej galaktyce daje trochę wspólnego kontekstu znajomemu, który śledzi kosmiczne tajemnice.

Czarna dziura 6 mld razy cięższa od Słońca Przebieg historii i kluczowe fakty

Międzynarodowy zespół naukowców po raz pierwszy precyzyjnie zmierzył masę supermasywnej czarnej dziury w odległej galaktyce MRG-M0138, znajdującej się ponad 10 miliardów lat świetlnych od Ziemi. Dotychczasowe metody nie pozwalały na szczegółowe analizy tak odległych obiektów, zwłaszcza tych nieaktywnych. Dzięki połączeniu zaawansowanej rozdzielczości Teleskopu Jamesa Webba i zjawiska soczewkowania grawitacyjnego, naukowcy uzyskali dane porównywalne do obserwacji monety z powierzchni Księżyca.

Odkryta czarna dziura waży 6 miliardów mas Słońca, co czyni ją ponad tysiąc razy masywniejszą niż Sagittarius A* w centrum Drogi Mlecznej. Gwiazdy w jej pobliżu poruszają się z prędkością około 400 km/s, co wskazuje na jej dominującą rolę w ewolucji galaktyki. Badanie sugeruje, że taka czarna dziura mogła skutecznie „dusić” swoją galaktykę, wypychając gaz niezbędny do formowania nowych gwiazd.

Odkrycie ma kluczowe znaczenie dla zrozumienia tzw. „martwych galaktyk”, w których od milionów lat nie powstają nowe gwiazdy. Naukowcy szacują, że proces wygaszenia mógł rozpocząć się 200–400 mln lat przed obserwowanym okresem. Wyniki opublikowano w czasopiśmie „Science”, a przyszłe dane z misji Euclid mogą poszerzyć wiedzę o takich systemach.

Fakty

  • Czarna dziura w galaktyce MRG-M0138 ma masę 6 miliardów mas Słońca.
  • Pomiar możliwy dzięki połączeniu Teleskopu Jamesa Webba i soczewkowania grawitacyjnego.
  • Galaktyka MRG-M0138 znajduje się ponad 10 miliardów lat świetlnych od Ziemi.
  • Gwiazdy w pobliżu czarnej dziury poruszają się z prędkością około 400 km/s.
  • Badanie wskazuje, że czarna dziura mogła zatrzymać formowanie gwiazd w galaktyce.
  • Wyniki opublikowano w czasopiśmie naukowym „Science” w 2026 roku.

Wizualne wyjaśnienie wiadomości od Canto. Narzędzia AI mogą pomagać w produkcji. Polityka redakcyjna