
Y kromozomunun kaybı kalp hastalığı ve kanser riskini artırabilir, bu konuyu izleyen bir meslektaş için birlikte bakılacak bağlam sunuyor.

Y kromozomu yaşla kayboluyor Hikaye akışı ve temel gerçekler
Erkeklerde yaşlanmayla birlikte Y kromozomunun kaybı giderek daha fazla araştırmacının dikkatini çekiyor. Özellikle 70 yaş üzerindeki erkeklerin yaklaşık yüzde 40'ında, 90 yaş üstündekilerin ise yarısından fazlasında kan, beyin ve bağışıklık hücrelerinde bu kayıp gözleniyor. Uzun süre zararsız kabul edilen bu durum, artık kalp hastalıkları, kanser ve Alzheimer gibi ciddi sağlık sorunlarıyla ilişkilendiriliyor.
2022'de fareler üzerinde yapılan bir çalışmada Y kromozomu olmayan bağışıklık hücrelerinin kalp fonksiyonlarını bozduğu ve ölüm riskini artırdığı görüldü. İnsanlarda yapılan araştırmalar da Y kromozomu kaybı olan erkeklerde erken ölüm ve kanser riskinin daha yüksek olduğunu gösteriyor. Özellikle mesane kanseriyle güçlü bir bağlantı saptandı; tümör hücrelerinde Y kromozomu olmayan bağışıklık sistemi, kanser hücrelerine daha zayıf tepki veriyor.
Y kromozomunun yalnızca cinsiyet belirleme ve sperm üretimiyle sınırlı olmadığı, bağışıklık ve hücresel süreçlerde de rol oynadığı düşünülüyor. Ancak evrimsel süreçte Y kromozomunun küçüldüğü ve bazı türlerde tamamen kaybolduğu göz önüne alındığında, insanlarda da uzun vadede yok olabileceği tartışılıyor. 2011'deki bir genetik konferansında bilim insanları bu ihtimal konusunda yüzde 50'ye 50 bölündü.
Gerçekler
- 70 yaşındaki erkeklerin yaklaşık %40'ında Y kromozomu kaybı görülüyor.
- 90 yaş üzerindeki erkeklerin yarısından fazlasında Y kromozomu kaybı tespit edildi.
- 2022'de farelerde Y kromozomu kaybı kalp fonksiyonlarını bozdu ve ölüm riskini artırdı.
- Mesane kanseri olan yaşlı erkeklerin bir kısmında tümör hücrelerinde Y kromozomu yoktu.
- Y kromozomu olmayan bağışıklık hücreleri kanser hücrelerine daha zayıf tepki veriyor.
- 2011'deki bir konferansta genetikçiler Y kromozomunun yok olup olmayacağı konusunda %50-%50 bölündü.
Canto görsel haber açıklaması. Üretimde AI araçları yardımcı olabilir. Editoryal politika





