Minh họa hệ Mặt Trời sơ khai với các hành tinh băng khổng lồ di chuyển hỗn loạn, một số bị hất văng ra ngoài không gian.
Minh họa hệ Mặt Trời sơ khai với các hành tinh băng khổng lồ di chuyển hỗn loạn, một số bị hất văng ra ngoài không gian.

Việc hệ Mặt Trời có thể từng mất 2 hành tinh giúp đồng nghiệp theo dõi thiên văn có thêm bối cảnh để cùng nhìn lại hành trình hình thành hệ mặt trời.

Hệ Mặt Trời từng có thêm 2 hành tinh? Mạch câu chuyện và sự kiện chính

Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Icarus đề xuất khả năng hệ Mặt Trời sơ khai từng có thêm hai hành tinh băng khổng lồ, tương tự Sao Thiên Vương và Sao Hải Vương, nhưng đã bị hất văng khỏi hệ do các tương tác hấp dẫn mạnh trong giai đoạn hỗn loạn ban đầu. Nhóm nghiên cứu do nhà vật lý thiên văn Matthew S. Clement từ Đại học Johns Hopkins dẫn đầu đã mô phỏng lại mô hình Nice – mô hình nổi tiếng về sự hình thành hệ Mặt Trời – và phát hiện xác suất để các hệ mặt trăng quanh Sao Mộc và Sao Thiên Vương tồn tại nguyên vẹn chỉ dưới 15%.

Các mô phỏng cho thấy chỉ một trong 122 kịch bản cho phép cả hai hệ mặt trăng sống sót mà không bị phá hủy, điều này đặt ra câu hỏi lớn về tính đầy đủ của mô hình Nice. Các nhà khoa học đưa ra ba giả thuyết: hệ Mặt Trời đã trải qua một tiến trình cực kỳ may mắn; các mặt trăng của Sao Thiên Vương có thể đã hình thành lại sau va chạm; hoặc mô hình hiện tại chưa phản ánh đầy đủ thực tế.

Phát hiện này làm nổi bật sự phức tạp trong quá trình tiến hóa của hệ Mặt Trời, từ một vùng hỗn loạn cách đây khoảng 4 tỷ năm đến trạng thái trật tự như hiện nay. Dù chưa thể xác định chắc chắn, nghiên cứu mở ra hướng điều tra mới về lịch sử sơ khai của hệ hành tinh chúng ta, đặc biệt là vai trò của các hành tinh đã mất và sự sống sót kỳ diệu của các vệ tinh tự nhiên.

Sự kiện

  • Nghiên cứu do Matthew S. Clement (Đại học Johns Hopkins) dẫn đầu, công bố trên tạp chí Icarus năm 2026.
  • Mô hình Nice cho thấy hệ Mặt Trời sơ khai có thể từng có thêm 1-2 hành tinh băng khổng lồ giống Sao Thiên Vương và Sao Hải Vương.
  • Chỉ 1 trong 122 mô phỏng cho thấy hệ mặt trăng của Sao Mộc và Sao Thiên Vương cùng sống sót.
  • Sao Thiên Vương có thể mất mặt trăng nếu tiếp cận hành tinh khác trong khoảng cách 0,02 AU.
  • Các nhà khoa học đề xuất ba giả thuyết: tiến trình may mắn, mặt trăng tái hình thành, hoặc mô hình Nice chưa đầy đủ.

Bài giải thích tin tức trực quan của Canto. Công cụ AI có thể hỗ trợ sản xuất. Chính sách biên tập