Hai phi hành gia song sinh Mark và Scott Kelly trong trang phục vũ trụ, minh họa cho nghiên cứu về tác động của không gian lên cơ thể con người.
Hai phi hành gia song sinh Mark và Scott Kelly trong trang phục vũ trụ, minh họa cho nghiên cứu về tác động của không gian lên cơ thể con người.

Những thay đổi gen kéo dài sau chuyến bay vũ trụ giúp đồng nghiệp trong ngành nghiên cứu không gian có thêm bối cảnh để cùng nhìn lại.

Không gian làm thay đổi vĩnh viễn hoạt động gen Mạch câu chuyện và sự kiện chính

Nghiên cứu song sinh của NASA theo dõi hai phi hành gia sinh đôi cùng trứng Scott và Mark Kelly đã cung cấp dữ liệu quý về tác động lâu dài của môi trường không gian lên cơ thể người. Trong khi Scott sống 340 ngày trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS), Mark ở lại Trái Đất, cho phép các nhà khoa học so sánh trực tiếp các thay đổi sinh học. Kết quả cho thấy dù ADN không thay đổi cấu trúc, hoạt động biểu hiện gen của Scott có tới 7% chưa phục hồi sau sáu tháng trở về, cùng với 811 gen liên quan hệ miễn dịch và sửa chữa ADN vẫn ở mức bất thường.

Một phát hiện gây bất ngờ là telomere – đoạn bảo vệ đầu nhiễm sắc thể thường ngắn dần theo tuổi – lại dài ra trong không gian, gợi ý về quá trình lão hóa chậm lại. Tuy nhiên, telomere nhanh chóng co lại sau khi trở về Trái Đất. Scott cũng cho thấy suy giảm nhẹ về nhận thức, kéo dài sau nhiệm vụ. Những thay đổi này đặt ra câu hỏi về sức khỏe lâu dài cho các sứ mệnh dài như đến Mặt Trăng hay sao Hỏa.

Do nghiên cứu chỉ thực hiện trên một cặp song sinh, các nhà khoa học nhấn mạnh cần thêm dữ liệu từ nhiều phi hành gia hơn để xác định tính phổ quát. Dù vậy, phát hiện mở đường cho các chiến lược bảo vệ sức khỏe trong tương lai, đặc biệt khi các chương trình không gian dài hạn ngày càng được đẩy mạnh.

Sự kiện

  • Nghiên cứu NASA theo dõi Scott Kelly (ở ISS 340 ngày) và Mark Kelly (ở Trái Đất) từ 27/3/2015 đến 2/3/2016.
  • Khoảng 7% hoạt động gen của Scott Kelly chưa trở lại bình thường sau 6 tháng trở về Trái Đất.
  • 811 gen liên quan hệ miễn dịch và sửa chữa ADN vẫn chưa phục hồi mức hoạt động ban đầu.
  • Telomere của Scott dài ra trong không gian nhưng co lại sau khi trở về, hiện tượng ngược với lão hóa thông thường.
  • Scott Kelly có suy giảm nhẹ về tốc độ và độ chính xác trong các bài kiểm tra nhận thức sau nhiệm vụ.

Bài giải thích tin tức trực quan của Canto. Công cụ AI có thể hỗ trợ sản xuất. Chính sách biên tập