Een transparante, glanzende jurk gedragen op een catwalk, met een zachte blauwgroene gloed die lijkt te pulseren langs de vouwen van de stof.
Een transparante, glanzende jurk gedragen op een catwalk, met een zachte blauwgroene gloed die lijkt te pulseren langs de vouwen van de stof.

Een levende jurk die met beweging oplicht, geeft een vriend die mode of biologie volgt wat meer context om samen te bekijken.

Jurk met levende algen licht op bij beweging Verhaallijn en kernfeiten

Een jurk ontworpen door Iris van Herpen, gemaakt met 125 miljoen levende algen, heeft tijdens de Paris Haute Couture Week aandacht getrokken vanwege zijn unieke glow-in-the-dark-effect. Het licht ontstaat wanneer de algen mechanisch worden gestimuleerd, zoals bij beweging van het kledingstuk. Dit fenomeen, ook bekend als zeevonk, komt van nature voor in oceaanwater wanneer golven of zwemmers de algen in beweging brengen. De jurk is het resultaat van een samenwerking tussen mode en fundamenteel wetenschappelijk onderzoek.

Twee biofysici van de Universiteit van Amsterdam, Mazijar Jaalal en Nico Schramma, onderzochten hoe mechanische druk een lichtflits veroorzaakt in de dinoflagellaat Pyrocystis lunula. Ze ontdekten dat vervorming van de celwand een chemische reactie activeert waarbij luciferine wordt geoxideerd door luciferase, wat blauw licht produceert. Dit proces is gekoppeld aan een biologische klok: overdag laden de algen op via fotosynthese, 's nachts geven ze licht.

Voor de jurk werden de algen opgesloten in een gel van alginaat en laponiet, gehard met calciumchloride. Dit materiaal houdt de cellen in leven buiten water en behoudt hun bioluminescentie tot vijf maanden. De ontwikkeling opende de deur voor toepassingen in duurzame materialen en biodesign, met inspiratie van Chris Bellamy en verdere samenwerking met Van Herpen. Het project toont hoe fundamenteel biologisch onderzoek kan leiden tot innovatie in kunst en mode.

Feiten

  • De jurk van Iris van Herpen bevat 125 miljoen levende algen die licht geven bij beweging.
  • Bioluminescentie ontstaat door een chemische reactie tussen luciferine en luciferase bij mechanische stimulatie van de algen.
  • Het onderzoek werd gedaan door biofysici Mazijar Jaalal en Nico Schramma van de Universiteit van Amsterdam met Pyrocystis lunula.
  • De algen zijn opgesloten in een gel van alginaat en laponiet, waardoor ze tot vijf maanden buiten water blijven leven en lichtgevend zijn.
  • Bioluminescentie treedt alleen 's nachts op vanwege een biologische klok; overdag laden de algen op via fotosynthese.
  • Het materiaal werd ontwikkeld in samenwerking met Amerikaanse wetenschappers en geïnspireerd door kunstprojecten van Chris Bellamy.

Visuele nieuwsuitleg van Canto. AI-tools kunnen helpen bij de productie. Redactioneel beleid