Illustratie van het kosmische filament Quipu, een roodachtig netwerk van sterrenstelsels die zich uitstrekt over miljarden lichtjaren, met donkere leegtes ertussen.
Illustratie van het kosmische filament Quipu, een roodachtig netwerk van sterrenstelsels die zich uitstrekt over miljarden lichtjaren, met donkere leegtes ertussen.

De ontdekking van Quipu geeft een collega die kosmologie volgt wat meer context om samen te bekijken.

Reus in het heelal tart wetenschap Verhaallijn en kernfeiten

Wetenschappers hebben het langste kosmische filament ooit ontdekt: Quipu, een reusachtige structuur van sterrenstelsels die zich uitstrekt over 1,3 miljard lichtjaar. De vondst, gedaan via oude röntgendata van de ROSAT-satelliet, stelt het standaard kosmologische model op de proef. Quipu bevat ongeveer 2 × 10¹⁷ zonsmassa’s, verspreid over een netwerk dat werd gevormd door de zwaartekracht van donkere materie en de invloed van donkere energie.

De naam Quipu verwijst naar Incaknoopsystemen, passend bij de ingewikkelde structuur van het filament. Omdat grote kosmische structuren röntgenstraling uitzenden van heet intergalactisch plasma, kon het team de structuur reconstrueren met gegevens van de Rosat All-Sky Survey. Andere bekende superstructuren zoals Shapley en Hercules blijven kleiner dan Quipu.

De ontdekking roept vragen op over de aard van donkere materie en donkere energie. Het ΛCDM-model, gebaseerd op algemene relativiteit en simulaties zoals DEUS, voorspelt filamenten, maar Quipu’s omvang is extreem. Bovendien kan de vondst relevant zijn voor het Hubble-Lemaître-spanningsprobleem en het geïntegreerde Sachs-Wolfe-effect, waarbij fotonen energie verliezen of winnen in zwaartekrachtsvelden in een uitdijend heelal.

Feiten

  • Quipu is het langste ooit ontdekte kosmische filament, met een lengte van circa 1,3 miljard lichtjaar.
  • Het filament bevat ongeveer 2 × 10¹⁷ zonsmassa’s, verspreid over een netwerk van sterrenstelsels.
  • Quipu werd gedetecteerd via oude röntgendata van de ROSAT-satelliet uit de jaren '90.
  • De structuur is vernoemd naar Incaknoopsystemen vanwege de ingewikkelde vorm.
  • De vondst roept vragen op over het standaard kosmologische model en de aard van donkere materie en energie.

Visuele nieuwsuitleg van Canto. AI-tools kunnen helpen bij de productie. Redactioneel beleid